[b]VÌ SAO BỊ BÀN CHÂN BẸT? NHỮNG NGUYÊN NHÂN THƯỜNG GẶP Ở TRẺ EM VÀ NGƯỜI LỚN[/b][/b]
Bàn chân bẹt là tình trạng vòm gan chân thấp hoặc khó nhận thấy khi đứng, khiến phần lớn lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất. Đây là đặc điểm có thể gặp ở cả trẻ em và người trưởng thành. Tuy nhiên, bàn chân phẳng không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với bệnh lý. Nguyên nhân hình thành có thể liên quan đến quá trình phát triển, cấu trúc cơ thể, yếu tố gia đình, cân nặng, mức độ vận động hoặc một số vấn đề về cơ xương khớp.
[b]Bàn chân bẹt ở trẻ nhỏ có phải bất thường?[/b]
Trong những năm đầu đời, lòng bàn chân của trẻ thường trông khá phẳng. Nguyên nhân là lớp mô mềm dưới gan chân còn dày, trong khi xương, cơ và dây chằng vẫn đang hoàn thiện. Khi trẻ lớn hơn và vận động nhiều hơn, hình dạng bàn chân có thể tiếp tục thay đổi, vòm gan chân dần rõ hơn ở một số trẻ.
Vì vậy, chỉ dựa vào hình ảnh lòng bàn chân phẳng để kết luận trẻ mắc bàn chân bẹt bệnh lý là chưa đủ. Nếu trẻ đi lại, chạy nhảy bình thường, không đau và không bị hạn chế hoạt động, cha mẹ có thể theo dõi quá trình phát triển thay vì vội vàng can thiệp.
[b]Cấu trúc bàn chân và yếu tố gia đình[/b]
Một số người có đặc điểm xương, khớp hoặc dây chằng khiến vòm gan chân thấp hơn ngay từ nhỏ. Tình trạng dây chằng tương đối lỏng cũng có thể làm bàn chân dễ thay đổi hình dạng khi chịu trọng lượng.
Yếu tố gia đình cũng được xem là một trong những yếu tố có liên quan đến đặc điểm bàn chân. Nếu nhiều thành viên trong gia đình có vòm chân thấp, trẻ có thể có khả năng xuất hiện đặc điểm tương tự.
Đây là những yếu tố khó thay đổi, vì vậy điều cần thiết là theo dõi chức năng bàn chân. Bàn chân bẹt mềm, không đau và vẫn vận động tốt thường ít đáng lo hơn so với bàn chân bẹt cứng, đau hoặc gây hạn chế vận động.
[b]Giày dép và thói quen hằng ngày ảnh hưởng thế nào?[/b]
Giày dép không phù hợp có thể làm giảm sự thoải mái và ảnh hưởng đến cách bàn chân vận động, nhưng không nên xem một loại giày hay dép cụ thể là nguyên nhân trực tiếp gây bàn chân bẹt. Điều đáng quan tâm là sản phẩm có vừa chân và cho phép trẻ di chuyển tự nhiên hay không.
Giày quá chật có thể ép các ngón chân và hạn chế chuyển động. Ngược lại, giày quá rộng khiến bàn chân phải liên tục điều chỉnh để giữ chân bên trong. Những thiết kế quá mềm hoặc thiếu ổn định cũng có thể khiến trẻ cảm thấy khó kiểm soát bước đi.
Do đó, nên ưu tiên giày có kích thước phù hợp, phần mũi đủ rộng, gót giữ chân tương đối chắc và đế có độ linh hoạt cần thiết. Mục tiêu là tạo sự thoải mái và ổn định, thay vì cố ép bàn chân vào một hình dạng nhất định.
[b]Ít vận động và thừa cân có thể làm tăng tải cho bàn chân[/b]
Cơ bàn chân và cẳng chân cần được sử dụng thường xuyên để duy trì sức mạnh cũng như khả năng kiểm soát khi di chuyển. Trẻ ít vận động, dành nhiều thời gian ngồi một chỗ hoặc người trưởng thành có lối sống ít hoạt động có thể không phát huy tốt sức mạnh của hệ cơ nâng đỡ bàn chân.
Bên cạnh đó, thừa cân làm tăng lực tác động lên bàn chân trong quá trình đứng và đi lại. Nếu tình trạng này kéo dài, các cấu trúc nâng đỡ vòm có thể phải chịu tải lớn hơn.
Duy trì cân nặng phù hợp, kết hợp vận động đều đặn theo khả năng là những cách thiết thực để giảm áp lực lên bàn chân và duy trì chức năng vận động.
[b]Bệnh lý và chấn thương có thể dẫn đến bàn chân bẹt mắc phải[/b]
Không phải mọi trường hợp bàn chân bẹt đều xuất hiện từ nhỏ. Ở người trưởng thành, vòm chân có thể thay đổi sau chấn thương hoặc do tổn thương các cấu trúc có nhiệm vụ nâng đỡ bàn chân. Một số bệnh lý liên quan đến thần kinh, cơ, khớp, xương, gân hoặc dây chằng cũng có thể góp phần làm vòm gan chân suy giảm.
Đặc biệt, nếu trước đây bàn chân bình thường nhưng sau đó trở nên phẳng hơn, kèm theo đau, sưng, yếu chân hoặc khó vận động, cần tìm nguyên nhân thay vì chỉ thay đổi giày dép.
[b]Những dấu hiệu nào nên chú ý?[/b]
Bàn chân bẹt có thể biểu hiện qua lòng bàn chân phẳng khi đứng, gót chân nghiêng, bàn chân đổ vào trong hoặc dáng đi thiếu ổn định. Đế giày bị mòn lệch nhiều về phía trong cũng có thể là một dấu hiệu gợi ý nhưng không đủ để tự chẩn đoán.
Ở trẻ, các biểu hiện như nhanh mỏi chân, đau sau khi chạy nhảy, thường xuyên vấp ngã hoặc không muốn tham gia hoạt động thể chất cần được lưu ý. Người lớn có thể gặp tình trạng đau lòng bàn chân, cổ chân, cẳng chân hoặc mỏi chân khi đứng lâu.
[b]Khi nào cần đánh giá chuyên môn?[/b]
Nếu bàn chân bẹt không gây đau và không ảnh hưởng đến vận động, không nhất thiết phải điều trị. Ngược lại, đau kéo dài, bàn chân cứng, dáng đi thay đổi, mất cân bằng, hạn chế hoạt động hoặc tình trạng bất thường rõ rệt chỉ xuất hiện ở một bên là những lý do nên đi kiểm tra.
Việc xác định bàn chân bẹt thuộc dạng mềm hay cứng, có triệu chứng hay không và nguyên nhân liên quan giúp lựa chọn cách hỗ trợ phù hợp. Thay vì chỉ nhìn vào hình dạng lòng bàn chân, nên đánh giá tổng thể khả năng chịu lực, dáng đi và chức năng vận động của từng người.
Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng https://xixa.vn/giay-chan-bet tại https://xixa.vn/ để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.