[b]BÀN CHÂN BẸT CÓ THỂ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HỆ CƠ XƯƠNG KHỚP NHƯ THẾ NÀO?[/b][/b]
Bàn chân là nền tảng nâng đỡ toàn bộ cơ thể trong các hoạt động như đứng, đi bộ, chạy hoặc nhảy. Bình thường, mặt trong bàn chân có một vòm cong giúp phân bổ trọng lượng và hấp thu lực khi tiếp xúc với mặt đất. Khi vòm này thấp hoặc gần như biến mất lúc đứng, tình trạng này thường được gọi là bàn chân bẹt. Đây là đặc điểm khá phổ biến và không phải trường hợp nào cũng gây bệnh. Tuy nhiên, nếu bàn chân bẹt đi kèm đau hoặc làm thay đổi dáng đi, nó có thể ảnh hưởng đến nhiều khớp ở chi dưới.
[b]Vì sao bàn chân bẹt có thể liên quan đến đau cơ xương khớp?[/b]
Khi đứng chịu trọng lượng, bàn chân bẹt có xu hướng nghiêng vào trong nhiều hơn. Sự thay đổi này có thể kéo theo biến đổi về trục vận động của cổ chân, cẳng chân và đầu gối. Cơ thể phải liên tục điều chỉnh tư thế để duy trì thăng bằng, từ đó làm thay đổi cách phân bổ lực trong quá trình di chuyển.
Ở một số người, tình trạng này có thể gây mỏi hoặc đau lòng bàn chân, gót chân và cổ chân. Khi vận động kéo dài, cảm giác khó chịu có thể lan lên đầu gối, vùng hông hoặc lưng do toàn bộ chuỗi vận động phải thích nghi với tư thế của bàn chân. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng không giống nhau ở từng người và không thể khẳng định bàn chân bẹt luôn trực tiếp gây bệnh ở tất cả các khớp.
[b]Bàn chân bẹt ở trẻ em có đáng lo?[/b]
Trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi thường có lòng bàn chân trông khá phẳng. Nguyên nhân là cấu trúc xương, dây chằng, cơ và mô mềm của bàn chân vẫn đang phát triển; đồng thời lớp mô mềm dưới lòng bàn chân khiến vòm khó quan sát rõ.
Khi trẻ lớn lên, vòm bàn chân thường dần định hình. Một số trẻ vẫn có bàn chân bẹt nhưng hoàn toàn không đau và vận động bình thường. Trường hợp này thường chỉ cần theo dõi sự phát triển. Nếu trẻ thường xuyên than đau chân, mỏi khi đi bộ, tránh chạy nhảy hoặc có dáng đi bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đi đánh giá.
[b]Những yếu tố có thể làm vòm bàn chân hạ thấp[/b]
Không phải bàn chân bẹt chỉ xuất hiện từ nhỏ. Ở người trưởng thành, vòm chân có thể thay đổi theo thời gian do tuổi tác, chấn thương bàn chân hoặc cổ chân và sự suy giảm chức năng của các cấu trúc nâng đỡ vòm.
Thừa cân cũng làm tăng tải trọng tác động lên bàn chân. Một số bệnh lý ảnh hưởng đến dây chằng, gân, cơ hoặc thần kinh có thể làm giảm khả năng duy trì vòm. Bàn chân bẹt có thể xuất hiện ở một bên hoặc cả hai bên, tùy nguyên nhân và đặc điểm cơ thể.
[b]Cách tự kiểm tra bàn chân tại nhà[/b]
Một cách đơn giản để quan sát vòm chân là làm ướt lòng bàn chân rồi đứng trên nền có khả năng lưu lại dấu chân. Nếu dấu chân hiện gần như toàn bộ lòng bàn chân, không thấy khoảng lõm rõ ở vùng giữa, đây có thể là dấu hiệu gợi ý vòm chân thấp.
Tuy nhiên, dấu chân không thể xác định chính xác mức độ bàn chân bẹt. Hình dạng dấu in còn phụ thuộc vào tư thế đứng, trọng lượng cơ thể và bề mặt tiếp xúc. Vì vậy, không nên dựa vào phương pháp này để tự chẩn đoán hoặc quyết định điều trị.
[b]Khi nào cần kiểm tra chuyên khoa?[/b]
Nếu bàn chân bẹt không gây đau và người bệnh vẫn đi lại, vận động bình thường, thường không cần can thiệp đặc biệt. Ngược lại, đau kéo dài ở lòng bàn chân, gót chân hoặc cổ chân; sưng sau vận động; nhanh mỏi; mất thăng bằng hoặc khó chạy nhảy là những dấu hiệu nên được kiểm tra.
Khi thăm khám, bác sĩ có thể đánh giá hình dạng bàn chân khi đứng và khi không chịu lực, kiểm tra dáng đi, khả năng vận động của khớp, sức mạnh cơ và độ linh hoạt của vòm. Việc quan sát vòm khi nhón gót cũng giúp phân biệt bàn chân bẹt linh hoạt với tình trạng bàn chân bẹt cứng.
[b]Chẩn đoán và hướng xử lý[/b]
Trong những trường hợp có triệu chứng hoặc nghi ngờ bất thường cấu trúc, bác sĩ có thể chỉ định X-quang và một số phương tiện chẩn đoán hình ảnh khác tùy tình trạng. Mục tiêu là xác định nguyên nhân, mức độ biến đổi của xương và các mô nâng đỡ bàn chân.
Điều trị không nhất thiết phải áp dụng cho mọi trường hợp. Người không đau thường có thể theo dõi và duy trì hoạt động phù hợp. Khi có triệu chứng, các biện pháp bảo tồn như điều chỉnh hoạt động, bài tập tăng cường cơ bàn chân và cẳng chân, kéo giãn gân, vật lý trị liệu hoặc dụng cụ hỗ trợ vòm có thể được cân nhắc.
Với những trường hợp biến dạng rõ, đau kéo dài hoặc không đáp ứng với phương pháp bảo tồn, bác sĩ sẽ đánh giá thêm để lựa chọn hướng can thiệp phù hợp. Phát hiện sớm các bất thường về bàn chân giúp kiểm soát triệu chứng và hạn chế những thay đổi bất lợi trong quá trình vận động.
Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng https://xixa.vn/giay-chan-bet tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.